ilk kurulduğunda çevresi saldırgan bedevilerle çevrili olduğundan saray etrafına çerkez göçmenleri yerleştiren ve o günden beri çerkeslere inanılmaz azınlık hakları tanıyan ülke. ürdün çerkesleri kendi dillerinde eğitim öğretim hakkından her kabinede üç çerkes bakan kontenjanına kadar çeşitli demokratik haklara sahiptir.
ayrıca ürdün tarımdı sanayiydi uğraşmayıp, yeraltı kaynakları da bulunmadığından tüm geçimini dış politikaya (amerikaya) dayamış bir memlekettir.
küçücük bir ülke olduğu halde amman, petra, nebo, lut gölü, jerash, akabe gibi görülmeye değer yerleri olan; genellikle neşeli, kibar, iyi niyetli, eğitimli insanların yaşadığı, gidilesi ülke. nüfusunun 3.5 milyonu filistinli, 1.5 milyonu ürdünlüdür ama beraber güle oynaya geçinir giderler.. oynama kısmında ciddiyim, çoğu ürdünlü kapı gıcırtısına oynar* dediğimiz cinsten kişiler.
kral hüseyin zamanında yapılan anlaşmalar sayesinde ırak petrolleriyle sebze meyve değiş tokuşu yaparak petrol açığını kapatan bir ülkedir. ürdünlüler hüseyini çok tutar, bütün ülkede hüseyinin ve abdullahın bazıları aileleriyle beraber olan modern-geleneksel sentezi fotoğraflarına rastlanır.
yalnız damak zevkleri bizden çok farklı, en sevdikleri yiyecekler felafel, tavuk dürüme benzeyen shawarma, ve ikram ede ede bitiremedikleri humus. bizim meze diye yediklerimizi onlar yemek niyetine yiyip kalkıyor, türk mutfağı gibisi yok ne de olsa.
ayni anda iki kita** dort ulkeyi**** gorebileceginiz, kizil denize kiyisi olan, orta halli, amerikanci arap ulkesinde ilk dikkati cekenler: devlet binalarinin cephelerinde, otel lobilerinde, ozel sirketlerin her odasinda asili duran kral* ve babasinin*, bazi dukkanlarda ise kadinlari** kulliyen guzel olan kraliyet ailesinin fotograflari; mukemmel bir ingilizce ile hazirlanmis yol tabelalari ve gezi kilavuzlari; corakken turistik bir deger haline getirdikleri çöl (ram vadisi*); 1812'de isvicreli bir kasif tarafindan farkedilen, gul kizilligindaki gizli ve eski sehir* (amerikanca adiyla) petra; sualti arastirmacilari/dalgiclar icin ilginc olan akvaryum tadinda koylariyla "guzel" denebilecek tek sehir olan akabe; asfalt yolda develer; kebap ve deniz urunleri.
sirf kum kayagi yapmak icin bile gidilebilecek ve ilginctir ki icindeki insanlarin baris icinde yasadigi, kimsenin bir digerine satasmadigi ortadogu ulkesi. ortadogu denince akillara gelenler malum... dogal guzellikleriniyse tartismaya gerek yok sanirim.
varlığının tek nedeni önce britanya'nın sonra abd'nin israil'i zayıf komşularla çevrelemek şeklindeki politikası olan, hem uydurma hem de kukla devlet. iran şahı 80 öncesinde iran halkı için neyse kral abdullah ve sülbü de ürdünlü araplar için odur.
baskenti amman bir cok sehre tas cikaracak olcude temiz ve renklidir.sabahlara kadar icebileceginiz, sokaklarinda fashion tv den sicak cikmis kiyafetleri ile dolasan hos hatunlari gorebileceginiz, aqaba da baliklarla oynasip,petra da tarihe baliklama dalip, oludeniz de kendinizi camura bulayip su ustunde batmadan oturabileceginiz ,yabanci yatirimcilara mukemmel kolayliklar sunan, petrol degil ticaret zengini, rahmetli kral huseyin'in oglu kral abdullah tarafindan yonetilen, musluman ve hristiyan halkin icice sorunsuz yasadigi,nufusunun 90%i filistinlilerden olusan,sokaklarinda om355 mercedes kamyonlarin cirit attigi, yemekleri super ulke.
ülkede filistinli ürdünlüler, ve ürdünlü ürdünlüler bulunur. ülke populasyonunun %95 inden fazlası (%98?) araptır. hıristiyan araplar %10 kadardır.
ancak ülkedeki filistinliler ile (öz) ürdünlülerin geçinebildiği ve birbirlerinden haz ettiği tartışmalıdır. filistinliler, ne başka bir takım kişiler tarafından belirtildiği gibi %75, ne de bir takım amerikan sitelerinde* belirtildiği gibi, %90'dır. neden olmadığı konusunda, ürdün'deki vilayetlerin demografik yapılarına ayrı ayrı bakmak yeterli olacaktır. bunun stratejik bir sebebi vardır; o da filistinliler için alternatif vatan yaratmaktır. benzer oyunlar ortadoğu'daki başka ülkelerde de oynanmaktadır.
konuya komplo teorisisel yaklaşımımı bir kenara bırakıp bir link verip entrimi bitireyim:
kralina hasta oldugum ulke. urdun krali abdullah. olm baska ismi cismi yok mu bu adamin? urdun krali abdullah, basbakan yusuf, icisleri bakani kamil, orman bakani bunyamin. piyes gibi.