1898'de doğmuş, en azından dönemi itibariyle modernist* hareketin önemli yüzlerinden biri olan alvar aalto'ya postmodern dersek adam mezarında ters döner. günahtır, yapmayalım.
akıldışı organiğe atlamak frank lloyd wright'ta da görülür, ama bu onu postmodern yapmaz. postmodernizm dönemi ve çevresiyle bağlantılıdır, makina misali tıkır tıkır işleyen, planlı ve programlı bir geleceğe yönelik ümitlerin henüz yokolmadığı ve ağızda mekanik tatlar bıraktığı çağlarda postmodern olmak mümkün değildir.
(hugo alvar henrik) 1898-1976 yillari arasinda yasamis finlandiyali mimar ve designer. international style style'in kurucusu alvar aolto finlandiyadaki bina'larinin disinda amerikada yaptigi internationa style devrimi ile taninmakda ve us'de hall of residence (massachusetts institute of technology) taninmaktadir. (bkz: international style)
mimarlık okumak (bkz: #2440676) gibi garip huyları olanlar da bu ismi hatırlarlar. hatta kimi zaman rüyalarına girer bu isimler. mesela mimar kişi, rüyasında kendini libeskindin yahudi müzesinin 55cm. genişliğindeki labirent koidorlarından çıkmaya çalışırken görebilir. biraz şanslı biriyse uyanir. ama yatmadan önce sıkıntı verici şeyler* yediyse ya da yakınlarda proje teslimi varsa ya da bilgisayarı rendera bırakmış ve büroda uyumuşsa kurtulmak bu kadar kolay olmaz. koridorlarda tschumiden kaçmaya çalışırken arredamento camiasına yakalanabilir. camiamızın kıymetli üyeleri ona aalto'nun kaç tane yapısını bildiğini ya da allah korusun modernliğin tanımını sorabilir.*
eserleriyle ilgili bir sergisi su anda mimarlar odasi ankara subesi ile finlandiya büyük elciligi isbirligiyle ankarada kocatepe kültür merkezinde sergilenmekte olan mimar.
sergisi nokia sponsorlugunda bu kez istanbul beylerberi sarayina getirilen mimar. 18 haziran 2004'e kadar pazar ve persembe günleri disinda izlenebilecek olan sergi, alvar aalto müzesinin gezici sergilerinden "a gentler structure for life" ve "architecture to read"i iceriyor.
beylerbeyi sarayındaki sergisinde konulan maketlere bakıp üzerinde onların çizimlerini ararsanız bulamazsınız, ya da küçük çekmecelerdeki fotoğrafları çizimlerle uydurmaya çalışırsanız bir sonuç alamazsınız. gene de seçilen mekan ve alvar aaltosayesinde güzel bir sergi olmuştur. alvar aalto delidir, doğal ve yapay ışık olayını aşmış, çizdiği her şeyde inanılmaz taramalar yapmıştır. genelde yaptığı binalar arasında, edebiyatın hayatındaki önemine bağlı olarak, kütüphaneler bulunuyor.
aslinda finlilerin de cok sevip begenmedigi, neden bu kadar me$hur oldugunu anlayamadigi ki$idir.
seinäjokide yaptigi bir kilise vardir bu adamin, "ne bicim yer di$i fabrika ici oturma odasi gibi" dedim, "evet oyle olsun diye tasarlami$ zaten" dediler. yok, hakkaten anlamiyorlar bu adami.
1898'de kuortane finlandiya'da dünyaya geldi. helsinki teknik okulundan 1921'de şeref listesinde mezun oldu. bundan sonra kendi işini kurdu. 1946'dan 1948'e kadar mit'de mimarlık profesörü konumunda bulundu, 1963-68 yılları arasında finlandiya akademisinin rektörlüğünü yaptı. ilk çalışmaları neoklasik akımdan etkilenmiş olmasına rağmen, sonunda modernizmin fonsiyonalism ve sembolizmini plan ve formlarında üretmek için uyarladı. alto'nun olgun çalışmaları, başarılı bir şekilde kütüphanelere, şehir merkezlerine, kiliselere, evlere uygulanan işlevselci ve dışavurumcu insancıl bir stili temsil eder. sezgisal tasarım prensipleri ile rasyonelin sentezi aalto'nun fonksiyonel bir seri bina tasarlamasına zemin oluşturdu. alvar aalto romantizmin aşırılığı ile neo klasizmin monotonluğundan uzak duran işlevselci bir stilden ilham almasına rağmen, doku, renk ve şekli yaratıcı bir biçimde kullandı. avrupanın çoğunda bulunan modern mimari örneklerini inceltti ve yeni bir fin mimarisi olarak ortaya koydu. aaltonun tasarımları araziye, malzemeye ve forma cevapları ile özellikle önemlidir. aalto, almanya, amerika, isveç'te büyük çalışmalar yaptı. aaltonun çalışma taslaklarındaki inanılmaz detaylar onu dönemindeki pek çoklarından farklı kılar. form ve tasarımın yanında, bir binayı kullanıcıya başarıyla anlatan detayların ustasıdır. referans:www.greatbuildings.com
suha ozkan'ın hakkında "çağdaş akımda biçimin ekin bağlamında içsel ve iklim ile doğal çevre bağlamında dışsal olarak yorumunu başarıyla yapabilen" olarak tanıttığı finli mimar. kapı kollarına hayranımdır.
ışığın kalitesine çok önem veren binalarında pencerelerin hem konumlarına hem de niteliklerine dikkat edilmesi gereken mimar. özellikle yaptığı kütüphane binalarında net olarak görülebilir bu durum. binalarında hem doğal ışık yansıtılarak daha iyi yayılması sağlanır, kalitesi artırılır hem de yapay ışıklandırma dikkatle konumlandırılır.
finlandiyalı mimar (kuortane 1898 - helsinki 1976). hugo alvar henrik aalto, xx. yüzyıl'ın en önemli mimarlarındandır. en büyük katkısı bauhaus'un ve uluslararası üslubun öbür türevlerinin katı mimarlık öğelerini insanileştirmiş olmasıdır. inancını kısaca şöyle özetlemiştir: "yaşama daha kişisel bir yapı kazandırmak mimarın görevidir."
aalto 1921'de helsinki politeknik okulu'nu bitirdi ve on yıl içinde, yapıları ve mobilyalarıyla, finlandiya mimarlığının başlıca ustası olurken, bu mimarlığın sesini uluslararası alanda ilk kez duyurmayı başardı. 1935'de ilk eşi mimar aino marsio'yla, kayınağacı levhalarının üstüste yapıştırılıp bükülmesiyle elde edilen mobilyalar üreten artek şirketini kurdu.
aalto kendine özgü mimarlık üslubunu, konferans salonundaki akustik dalgalı tavanıyla ünlü viipuri kütüphanesinde (1927-1935; 1943'te yıkıldı) ve basım odasındaki koni biçiminde sütunlarıyla ilgi çeken turun sanomat gazetesi binasında (1927-30) geliştirdi. paimio sanatoryumuyla (1929-33) uluslararası üne kavuştu: altı yapıdan oluşan bütün, balkonlarının her biri gün ışığını en çok alacak biçimde tasarlanmıştır. 1937'deki paris sergisi ve 1939'daki new york dünya fuarı için hazırladığı finlandiya pavyonlarıyla ve new york modern sanat müzesin'de çalışmalarına ayrılan 1938 sergisiyle ününü pekiştirdikten sonra, hardvard üniversitesinde ders verdi; bir yandan da, cambridge'deki massachusetts teknoloji enstitüsü'nde baker house yatakhanelerinin tasarımını yaptı. (1947-1948).
rusya-finlandiya savaşının (1940) ve ikinci dünya savaşının finlandiya'da yol açtığı yıkım, ülke boyutunda bir yeniden yapılanma ve kentleşme planı gerektirince, söz konusu plan (özellikle helsinki kent merkezinin düzenlenmesi), aalto'nun başkanlığı altında bir komisyon tarafından tasarlandı.
bir adada yer alan saynatsalo kasabası için de, çevredeki göl ve ormanların manzaralarını vurgulayan bir belediye merkezi yapan (1950-52), aalto'nun sonraki yıllardaki yapıları daha sadedir; ancak anıtsal kongre evi'nde (1962-75) ve helsinki kültür merkezi'nde de, sanatının insancıl boyutlarını ortaya koymuştur.
kaynak: grolier international americana encyclopedia / cilt i.
geçtiğimiz senelerde "shigeru ban'ın gözünden alvar aalto" sergisi ile anılan mimar. keşke buraya da gelse o sergi de gitseydik.
represents the arayışlı, incelikli side of the uluslararası üslup diyebiliriz. organiktir organımsıdır bunlar artık fasa fiso kavramlar, hiç birşey anlatmıyorlar açıkça. baker house, opera house gibi en büyük ölçekli yapıları beni bunaltıyor doğrusu, sizi bilmem. gidip görmek lazım onları da. eşya tasarımları da ayrı bir hoş, en az yapıları kadar önemli.