büyük inka imparatoru.. ispanyolların güney amerika keşfi sırasında francisco pizarro tarafından esir alınıp öldürülmüştür.. atahualpanın esir alınıp öldürülmesi avrupalıların güney amerikayı ve inka imparatorluğunu ele geçirmesi sürecinde kilit rol oynar....
ispanyol general francisco pizarro tarafından, inka fethi sırasında uzlaşma görüşmeleri sırasında esir alınmış imparator. pizarro, atahualpa'nın kardeşine, şehir dışında bulunan bir inka evinin tamamının, altınla doldurulması halinde imparatoru serbest bırakabileceğini bildirir. inka halkı evin tamamını imparatorları için altınla doldurur. ancak pizarro sözünü tutmaz ve atahualpa'yı hristiyan yaptıktan sonra 1532 yılında yakarak öldürülür.
inka imparatoru.16 kasım 1532 de pizarronun esiri olmuştur ve kendisi için devasa bir fidye ödenmesine rağmen pizarro sözünü tutmamıs ve onu öldürmüştür.bu olayı ilginç yapan faktör ise atahualpa nın 80000 askeri pizarronun 196 askeri olmasıdır.evet ispanyollar 196 kişiyle 80000 kişilik ordunun 7000ini öldürmüş gerisini kaçırmış ve tek bir kayıp bile vermemişlerdir.
kutsal kitaplardan beklentilerimi arttıran inka imparatoru.kendisi sonunu hazırlayacağını bilmediği pizarro'yla görüşmek üzere cajamarca'ya gittiğinde atahualpa'yı dominiken bir din adamı olan vicente valverde karşılar.hemen benim dinim öyle güzel, benim ülkem böyle süper diye imparatorla muhabbeti kurmaya çalışır, sonra da atahualpa'ya incili gösterir.bunun üzerine atahualpa kitabı kulağına götürür, beni benden alan cümleyi sarf eder ve incili yere atar: "konuşmuyor bu!"*.cidden yazık olmuş bu adama, şerefsiz pizarro...
tüfek mikrop ve çelik adlı kitapta adı geçen inka hükümdarı. hatta kitap da* yanlış hatırlamıyorsam, "neden pizarro peru'ya gelip atahualpa'yı esir aldı da, atahualpa ispanya'ya gidip pizarro'yu esir almadı?" sorusuna bir yanıt olarak yazılmaya başlanmış.