büyük iskender'in efsanevi atı. çok vahşi olan bu ata gem vurulamıyormuş, büyük iskender atın gölgesinden korktuğunu anlayıp yönü güneşe çevirmiş ve ata binmeyi başarmış. yıllar sonra at öldüğünde büyük iskender'in ona bir mezar yaptırdığı rivayet edilir.
iskender'in** bu ati sakinlestirip bindigini goren babasi* ona sarılıp optukten sonra "sen kendine uygun baska bir memleket ara, oglum. makedonya dar gelir sana." demis... *****
anlatilana gore siyah renkte ve cok guclu bir attir; iskender tehlikeli durumlarda* baska atlara binmeyi tercih eder. bir hikayeye gore, zaptedilmekte gucluk cekilen bu at iskender'in istegi uzerine serbest birakilmis, daha sonra iskender pesinden kosup bu ati yakalamis, terbiye etmistir. bunu goren babasi hem ogluyla gurur duymus, hem de bu sirada iskenderin yerinden firlayacakmis gibi carpmakta olan kalbini farkedip ogluna kizmistir.*
338 kg. altın değerinde olan iskender'in atı. büyük iskender'in konuşarak anlaştığı bilinen atı, hindistan seferi sırasında ölmüştür ve iskender, ırmak kıyısında kurdurduğu kente bukefalya adını vermiştir.
aslinda buyuk iskender'in atının ismi olmasina rağmen, pek cok ülke halkı tarafından iskender'den bahsederken "alexander the great" yerine kullanılan isim bukefalos'tur. hatta iskender adına bastırılan sikkelerde bile iskender'in portresi, öküz-insan kırması şeklinde resmedilerek bu isme atıf yapılmıştır.
babası kral filip'in ogluna hediye ettigi atın adıdır. efsaneye göre kendi golgesinden korkan at huysuzluk yaratir, bu nedenle iskender atı gunese dogru surer. ve de bu olay iskender'in doguya gitmesini simgeleyen bir durum olmustur. bircok iskender freskinde ve heykelinde bukefalos adlı atı görmek mümkündür. iskender'in dogu seferinden geri donme karari atın ölümünden sonra olmustur. (bkz: alexander)
bukefalos'u tarihe maleden plutarch'tır. onun yazdıklarına göre, meşhur tesselia atları soyundandı. philoneicus adında biri tarafından philipos'a hediye edildiğinde iskender sadece 12 yaşındaydı.
jhelum savaşı sıraında ölmüştü. bazıları savaşta öldüğünü söylerlerse de ecelinden ölmesi ihtimali daha büyüktür. iskender'in 20 yıl boyunca yanından ayırmadığı tek dostudur. adına yaptırılan anıt mezar jalapur'daydı. budist rahipler buraya kutsal atın şehri derlerdi.
eski yunancada bous (vus)(öküz) ile kephale (kefali)(baş) kelimelerinin bir araya gelmesi ile oluşmuş olan ve öküz kafalı anlamına gelen, tarihin en büyük komutanının*atının adı.` büyük iskenderin bukefalosu kahramanı aşilin** atları balius ve xanthusa benzettiği, o atlar gibi tanrısal olduğuna inandığı rivayet edilmektedir.