homer'in illiad'ini ilk kez okuduktan sonra yazdigi ve simdi unutkanliktan ismini maalesef veremeyecegim siirinde, kanimca, siir sanatinin ne demek olduguna kafa yoran deliyureklere bir projektor yakmistir.
unutmadim burada daha once yaptigim unutkanligi ve iste o unlu siir. ilk defa sarki sozu, siir, yemek tarifi cut&paste eden bir ademoglu olarak pek heyecanliyim hani, honey.
on first looking into chapman's homer:
much have i travel'd in the realms of gold, and many goodly states and kingdoms seen; round many western islands have i been which bards in fealty to apollo hold. oft of one wide expanse had i been told that deep-brow'd homer ruled as his demesne: yet did i never breathe its pure serene till i heard chapman speak out loud and bold: -- then felt i like some watcher of the skies when a new planet swims into his ken; or like stout cortez when with eagle eyes he stared at the pacific -- and all his men look'd at each other with a wild surmise -- silent, upon a peak in darien.
bu siirin guzelligi kendi butunlugunun disinda cizdigi atesli cemberin alevlerinden gelmektedir, kanimca. keats'in bu siirde bir baska siirin guzelligine yazdigi methiye siirin estetigiyle, ve benim fikrimce, genel anlamda estetik ile kabaran bir gonlun hukmuyle dogrudan ilintilidir. keats, siirde, illiad'a, hatta homer'a bile iki kelime bagislamaz da homer'i ingilizceye ceviren chapman'in adina dizer butun imgeleri. pasifik okyanusunu goren ilk beyaz adam olmak icin tum adamlarini geride birakip bir tepeye tirmanan kasif cortez gibi, keats de chapman'in tercumesini okudugunda cortez gibi sessizce, engin denizi izler bulur kendini.
çeşitli şeylere zaman zaman bakarak, zaman zaman etrafında dönerek kimi zaman ise sadece düşünerek yazdığı "ode"ları insana keyif verir. özellikle "grecian urn" and "nightingale" odelarıyla baya bir uğraşmış ancak pek bir muvaffakiyet sağlayamamıştım.
paul and shark'in siirleriyle sezon kataloglarini susledigi, bridget jones diaryde sandal sefasi esnasinda hugh grant'in "fuck me i love keats" seklinde takdirini ifade ettigi sair.
1795 yılında fakir bir ailenin çocuğu olarak londra'da dünyaya geldi. hayatı zorluklarla geçti. tıp eğitimi almaya başladı ama arkadaşı olan okul müdürünün oğlu onu edebiyata yönlendirdi. edebiyata olan ilgisi sonunda öyle büyüdü ki, yazın uğruna okulu terketti. ilk şiir kitabını 1817 yılında yayınladı. kendisini derinden etkileyen ilyada üzerine yazdığı "on first looking into chapman's homer" adlı sone büyük şöhret kazandı. bir sonraki yıl ise hayatının aşkı fanny brawne ile tanıştı, ancak ikisinin ilişkisi tam evlilik arifesindeyken keats'in vereme yakalanmasıyla bir trajediye dönüştü. çok bağlı olduğu kızkardeşi ve erkek kardeşini de aynı hastalıktan arka arkaya kaybedince çektiği üzüntü onu iyileşemeyecek hale getirdi. 1820 yılında çağdaş ingiliz şiirinin en büyük külliyatı sayılan "lamia, isabella, the eve of st. agnes, and other poems" adlı kitabını yayınlamasının ardından arkadaşı sanatçı joseph severn ile beraber romaya gitti. şubat 1821'de bu kentte öldüğünde daha 25 yaşındaydı.
keats çevresi tarafından masal kahramanlarına benzetilen bir kişiliğe sahipti: asil, sadık, cömert ve içten. bu kişiliğini şiirine de birebir yansıtmıştır. yaptığı ayrıntılı doğa tasvirleri, ülkesine duyduğu sevgi ve derin felsefi sorgulamalar onu ingiliz nazımının en büyük temsilcilerinden biri yapmıştır.
hampstead heath'e bakan bir evi var, su anda muze formatinda korunan... cok narin oldugu ve cok cabuk hastalandigi icin dinlenmesi salik verilir doktoru tarafindan.. ev arkadasi da (simdi unuttum adini, o da muhim biriydi oysa ki..) uzanacagi kanepeyi heath'e karsi bir pencere onune yerlestirir.. bu yesilligin ve dinginligin onu iyi edecegi dusunulur.. o da olmaz iliman bir yere yerlesmeli denir, roma'ya gider.. ispanyol merdivenlerine tepeden bakan bir daireye yerlesir ama iyilesmesine bu da yetmez... orda olur, roma'da.... morrissey'in su gunlerde son albunu kaydettigi, asik oldugunu soyledigi sehirde... istegi uzerine mezar tasina adi yazilmaz, genc bir ingiliz sairi yatiyor burda yazarlar sununla beraber:
jane campion'un bu sonbaharda vizyona girecek bright star filminde hayatının son 3 yıllık döneminin beyaz perdeye aktarılacağı ingiliz romantik şair. mezar taşına yazdırdığı laf ile kendisini yalanlayandır:
"here lies one whose name was writ in water "
en yakın iki arkadaşı joseph severn ve charles brown ise daha sonra şu cümleleri eklemiştir mezar taşına:
this grave contains all that was mortal, of a "young english poet", who on his death bed, in the bitterness of his heart, at the malicious power of his enemies, desired these words to be engraven on his tomb stone
dan simmons neredeyse tumuyle keats'in the fall of hyperion eseri ustunden hyperion ve endymion serilerini kaleme almistir. stephen king'in dark tower serisinden sonra bir siire dayanarak yazilmis olarak okudugum en uzun seridir.
annesi ve kardeşi tom gibi tüberküloz'dan daha 25 yaşında hayata gözlerini yummuştur. buna ragmen, ingiliz romantik akımı boyunca başlıca şairlerinden biri olabilmeyi başarmıştır. metafizik şair john donne'nın uzaktan akrabasıdır.