ozellikle klasik muzikte ve klasik caz'da kullanilan, modern caz ve diger muzik dallarinda yerini buyuk olcude bas gitara bırakmis yayli enstruman. klasik muzikte genellikle yay ile, caz muzikte de parmak ile calinmaktadir.
yaklasik 1.80 cm dir. ayakta calinir. uzerindeki delikler keman ailesinin diger uyelerinde oldugu gibi f seklindedir. parmakla yada yayla calinir. kontrabas da denir.genellike 4 tellidir. 3 yada 5 telli olanida vardir. tam dortlu araliklarla akorlanir fa anahtariyla yazilir. en buyuk kontrbascilar : dragonetti , bottessini , kusevitskiy ve j.m. rollez dir.
"kontrbas çalmanın müzikle bir ilgisi yok, düpedüz kuvvet işi. bu nedenle çocuklar çalamazlar. ben 17 yaşımda başladım, şimdi 35'imdeyim. ben kendi isteğimle kontrbasçı olmadım. nasıl anlatayım... bakire bir kızın hamile kalması gibi, rastlantı sonucu. flüt, keman, trombon... dixieland'a bile takılmıştım, ama şimdi caza karşıyım. bu bir yana, gönüllü olarak kontrbas çalmaya başlamış bir tek meslektaş tanımıyorum yani. nedenini çok iyi biliyorum. bir kere çok hantal; kullanışlı bir çalgı değil. çalgı olmaktan çok bir... bir engel. taşıyamazsınız sürüklersiniz. düşerse parçalanır, arabaya ancak ön koltuğu sökerseniz sığar. o zaman da doldurmuş olur arabayı. evde çarpmamak için dikkat etmek zorunda kalırsınız. öyle salak salak durur ortada. piyano da evin içinde yer tutar ama, piyano bir mobilyadır. kapatır olduğu yerde bırakırsınız. bunu asla... hep ortalıkta kalır, şey gibi... bir dayım vardı, hastalıklıydı, sürekli olarak kimsenin onunla ilgilenmediğinden yakınırdı. kontrbası dayıma benzetiyorum. eve misafir mi çağırdım, baş köşede kendileri, hep ondan sözedilecek... bir kadınla başbaşa kalmayı istediniz, karşınıza dikilir, bakar. iyice yakınlaşmışsınızdır, gözünü ayırmaz, seyreder. sanki alay ediyordur, cinsellikle dalga geçiyor izlenimine kapılırsınız. bu durum kız arkadaşınıza da geçer. sonra... siz de iyi bilirsiniz ya sevişmeyle gülünçlük birbirinden kıl payıyla ayrılırlar, ama hiç mi hiç bir araya gelmeyen şeylerdir. sonuç, fiyasko... rezillik... olmaz böyle şey canım. afedersiniz (...) müzik işinde bazı şeyler tamamen adaletsiz... solist alkışlara boğulur: bugünün seyircisi, daha fazla alkışlamazsa cezalandırılmış gibi hissediyor kendini. şefe de alkışlar sunulur. şef, konsermaysterin en az iki kere elini sıkar. bazen bütün orkestra ayağa kalkar. kontrbasçı olarak doğru dürüst ayağa bile kalkamayız, çünkü zaten ayakta sayılırız. sözlerimi bağışlayın ama, biz kontrbasçılar boktan muamele görüyoruz." patrik süskind, kontrbas (roll, kasım 2001)
4 teli olan enstrüman. hatta yeri gelmişken tellerinin de notalarını verelim sırasıyla; en pesten en tize mi, la, re, sol... ayrıca şunu da bilmek gerekir ki kontrabas notası fa anahtarı ile yazılır ve kontrabas yazıldığının bir oktav altında tınlar.
beş tellileri de mevcuttur bu sazın.buna göre tel notaları pesten tize; do,mi,la,re,sol 'dur. beş telli kontrbas çalan insanların orkestrada daha fazla para aldığına dair rivayetler de mevcuttur aynı zamanda.,
type o negative nam grubun bas seslerden sorumlu kisisi bunu elektrik bas gitar gibi tutar çalar bel hizasinda. konseptin içine etmistir bu kisi gerçi ve fakat ne tür bir iri insan oldugu konusunda tüyo vermis olur öte yandan..
yaylı ailesinin diğer fertleri*** hep beraber ses çıkartıcaz diye kasarken siz kontrbasla tek notayla tüm salonu inletebilirsiniz.böyle de baba bi enstrumandır işte.
varligi degil de yoklugu hissedilen enstruman olduğuna katılmadığım, varlığını hissetmeyen dinleyicinin yada hissettiremeyen başçının kendi sorunu olduğunu düşündüğüm ikinci enstrumanım.
su anda orkestralardaki hakimiyetini ludwig van beethoven'a borclu olan ensturman..soyle ki klasik muzikte kontrabasin önemini anliyip ona deger veren ve senfonilerde vazgecilmez bir eslik calgisi olarak kullanan bestecilerin en onde geleni beethoven idi.
cazseverler arasında bas gitar mı yoksa kontrbas mı daha iyi gibi saçma tartışmalara yol açmış dev enstrüman. ben hep kontrbası antika arabalara, bas gitarı da son model, lüks arabalara benzetmişimdir. antika arabalardan aldığınız tadı lüks arabalardan alamazsınız. aynı şekilde lüks arabalardaki kullanım rahatlığını, hızı vb. şeyleri de antika araçlarda bulamazsınız. ikisini karşılaştırmak bu bakımdan bana her zaman anlamsız gelmiştir...
kontrabas in yanlis yazilmis halidir.(madem buna baslik açildi buna yazayim bari).bu enstrumanlari çalan insanlara gelen sorular ve yorumlar kadar sikici bisey yoktur.ör:'nasi bisey bi tarif etsene', 'daha küçügünü bulamadin mi onun', 'kendi isteginle mi sectin', 'nasi tasiyosun', o nasi çaliniyo(elleri flüt çlar sekilde tutarak) böyle mi? ekikihihk' tarzinda.. özellikle hiç görmemis insanlarla geçen traji komik dialoglarada girmek zorunda kalir bu enstrumani çalan insanlar. örnek: yaz tatilinden dönen cocodancer durdurdugu taksiye kontrabasini güzelce yerlestirir ve baltalimanina dogru yol koyulur.(saat sabah 7.00 civari).evine gelince büyük bir nese içinde siyah kilifli kontrabasini taksiden indirmeye çalisir.o sirada yoldan geçen yasli ve bastonlu amca acir halde yüzüne bakip su cümleyi söyle - basiniz sagolsun - ?!!!*