şişenin içinden dışarı çıkmak isteyen ama sürekli cama toslayarak, sersemleyen sineğe* : "...dışarısını görebilirsin...bunu anlıyorum, ama asla dışarı çıkamazsın! ..sen cama toslamaya mahkumsun!" diyerek, şişenin açık ağzını gösteren kişi....ludwig"dilimin sınırları, dünyamın sınırlarıdır"wittgenstein
wittgenstein'in 1929'dan 1951 yılında ölümüne değin yazdığı ancak ancak yayınlamadığı notları, düşünceleri ilk kez 1977 yılında kitaplaştırılmıştır. bu kitap 1999 yılında altikirkbes yayınevinden oruc aruoba çevirisi ve almanca asılları birlikte yan değiniler adı ile yayınlandı. "bir insan kilitli olmayan, ama içeriye doğru açılan bir kapıyı boyuna itiyor, çekmek aklına gelmiyorsa, odada hapistir."
kızkarde$i icin minimalist tarzda in$a ettiği viyanadaki evi, zamanında sanatçı* - filozof - ve bilim adamlarının* bulu$tuğu bir oasis iken; $u an bulgar kültür merkezi olarak hizmet vermektedir. ancak bulgar hükümeti içinde bulunduğu ekonomik durumu bahane edip binanın renovasyonundan kaçınmakta, avusturya hükümeti'ne de izin vermemektedir. bina harap duruma dü$tü dü$ecek durumdadır. yazıktır, günahtır.
oruc aruoba nin nietzsche gibi uzerinde cok durdugunu dusundugum bir diger buyuk filozof.... (filozof olmadigini iddia edenler olsa da...) dostluk konusundaki goruslerini birebir olmasa da cok buyuk anlamda paylastigim ender canlilardan..
bernard russell'in ogrencisi, frege-russell ikilisinin gelistirmeye calistigi dil teoremini alt-ust etmis bir deha, dilbilimi uzmani, muhendis, matematikci, filozof. asil amaci, kusursuz bir dil olusturmaktir, ve dil kurallarini mantik kurallarina gore olusturmaya calisir. ilk doneminde (tractatus-logico-philosophicus) resim dil teorisini gelistirmis, dile ayni bir resme bakar gibi bakmamiz gerektigini soylemistir. kilimin uzerinde kedi yok resmi ile, kilimin uzerinde kopek yok resminin birbirine ne kadar benzedigi gibi cikarimlarla yola cikarak dilin herkez icin tek ve mutlak anlam tasiyan bir forma donusturmeye celismistir. ikinci doneminde (felfesi aratsirmalar - philosophical investigations) oyun-dil teorisini kurarak 180 derece donmustur. halbuki, resim-dil teorisi o donemde cok buyuk hayranlikla karsilanmistir. oyun-dil teorisiyle jacques derrida'ya ozellikle yapi-bozumculugu (deconstructionism) konusunda ornek olmustur. asabi bir karakteri oldugu, gercek bir deha oldugu, keynes'in karisini kurdugu mantiksiz bir cumle yüzünden dövdügü söylenir. kolay anlasilmaz. türkiye'de cok taninmis bir filozof degildir. cogito son sayisini wittgenstein'a adamistir. psikanaliz ve din konusunda, felsefesi yeni boyutlar acmistir...
dil ve dusunce yapisi uzerine ortaya koyduklari, schopenheurdan etkilenmesiyle ve ortaya koydugu felsefi derinlikle cagimizin onemli isimleri arasindandir.
kavramsal felsefe ile cozumleyici felsefe farkina dikkat ceken ve bu yaptigiyla bir donem tek basina bati medeniyetinin "bilim felsefesi= felsefe" esitligini bozmaya calisan dusunur ve filozof. sozcukleri dusunme kavramndan ayirmanin yanlisligina dikkat cekmis bu sekilde varsaydigimiz seyleri zamanla kendi mantik dunyamizda gercek olarak algiladigimiz yanilgisini bizlere ispatlamistir. "üzerine konuşulamayan konusunda susmalı " bilgeliginin bir diger nedeninin de bu acilim oldugu soylenir. her kelimeyi algilamamizdaki dinamikleri ve bu dogayi algilayis tarzimizi sorgulamis o zaman kadar varolan mantik kurallarinin aslinda felsefenin sadece bir bolumu olan bilim felsefesi cercevesinde kurdugumuz kurallar oldugunu anlatmak istemistir. tabii icinde bulunulan toplumun gerceklerinin kabul rahatligina dusmemesi bu durumun en onemli etkenidir belki de..
- tarihin benimle ne işi var? benimki ilk ve tek dünya. - dünyadaki başka insanların bana dünya hakkında söyledikleri, benim dünya deneyimimin çok küçük ve önemsiz bir kısmıdır. - felsefede ben'den, psikolojik olmayan anlamda söz edilebilecek ve edilmesi gereken bir yol vardır. - ben her nesneyle nesnel olarak karşılaşır, ama ben'le karşılaşmaz. - mantığın tüm önermeleri totolojinin genellemeleridir ve totolojinin tüm genellemeleri mantığın önermeleridir, bunlardan başka mantıksal önerme yoktur.
başyapıtı kabul edilen tractatus'un önsözünde de belirttiği üzere, birikimlerinin büyük kısmının kaynağını bir dönem hocası da olmuş olan bertrand russell'a dayandıran 20. yüzyıl filozofudur. (26 nisan 1889-29 nisan 1944)
"yalnızca şunu belirtmek istiyorum ki , düşüncelerimin uyarılmasının büyük bir bölümünü, frege'nin büyüklüklü yapıtlarına ve dostum bertrand russell'ın çalışmalarına borçluyum."