(1850 - 1893) unutulmaya yüz tutmuş şair. düşünceleri bir çok şairi etkilemiş edebiyat insanı. eski şiiri savunmuş, bu konuda recaizade mahmud ekrem'le polemiğe girmiş kendisi. öyle.
tanzimat dönemi şairidir. hayal meyal hatırladığım kadarıyla bir süre recaizade mahmut ekrem'in yerine galatasaray lisesi'nde öğretmenlik yapmış fakat öğrenciler tarafından istenmemiştir.
- geleneksel şiir anlayışını savunur.
- göz kafiyesinin esas alınması gerektiğini düşünür. bu konuda recaizade mahmut ekrem'le bir tartışmaya girmiştir ve bu tartışma muallim naci'ye zarar vermiştir.
- divan edebiyatı'nın sürdürülmesini istemiştir. yenilikçi düşüncelere açık olmasına rağmen divan edebiyatı'nın bir kalemde silinip atılmaması gerektiğini savunmuştur.
tanpınar 19.asır türk edebiyatı tarihinde onun şiiri hayatıyla buluştuğu zamanlarda lezzet verir der. tam olarak böyle midir bilemiyorum; çünkü külliyatını okumadım. ama şiirleri hayatından derin izler taşır ve bu izler şiirini salt kelime terbiyesi olmaktan çıkarıp yaşayan bir varlık haline getirir neredeyse.
onun hayatına gurbet, yalnızlık, uyuyamama ve alkol damgasını vurmuştur.
gurbet: onun tüm şiirine sinmiştir. gurbeti ilkin babasını erken yaşta kaybettiğinde varna'da dayısının yanında yaşamak zorunda kaldığında yaşamıştır. başka bir gurbet zamanında tanıdığı dicle nehrine yazdığı dicle şiirindeki çocukluğun gurbet günlerine hasreti anlatan şu dizeler gurbetin onun hayatındaki yerini çok güzel anlatır:
recaizade ve hamid ile nesildaştır.hocaları eski edebiyatı savundukları için naci'de şiddetle eski edebiyatı savunur.asıl adı ömer'dir.çoçukluğunu anlattığı 'ömer'in çocukluğu' adlı kitabın ismi burdan gelmektedir.şinasiden sonra vezin ile dil arasında duran tek adamdır.romantik ve yeni edebiyatın karşısında eskiyi ve gerçekliği savunur.ahmed mithatın damadıdır.eserlerinde ateş ve yangın kelimelerinin bolluğu alkol bağımlılığından gelir.mürrüvet gazetesinin başyazarlığını yapmıştır.önce kendi dilini bilmenin önemini vurgular.türk dil bilgisi üzerine kitaplar yazmıştır. islatı edebiye , lugatı naci . zola'dan 'therese roquin'i çevirmiştir.
başlıca eserleri : dide , kuzu , nişanlı kız .şiirlerini ateşpare , şerare ve firuzanda toplamıştır.