web 2.0 - web uygulamalarinda artik interaktivite ve fonksiyonalitenin belli bir kaliteyi a$masiyla ortaya cikan bir terim. artik masaustu uygulamalarla yari$ir hale gelmi$ olan web uygulamalarina verilen genel ad (bkz: ajax)
uzun zaman sonra gelen edit: web 2.0'in sadece teknoloji degil kullanici odakli olmasi gibi bir boyutu da var ki, topluluklar, etiketler, ilgi odaklari bir araya gelince ortaya daha kuvvetli ve daha bagimli olunasi bir web cikmi$, adina da webiki demi$ler.
wikipedia'daki ilgili makalede (*) en belirgin özellikleri başarıyla tanımlanmış olan yeni nesil web yayıncılığıdır. şöyle ki uygulamalar:
1. veriye serbest ve kolay ulaşılır bir yapıya sahip olmalı, 2. genellikle kullanıcıların kendi depoladığı ve istedikleri anda kontrol edip düzenleyebilecekleri veriler içermeli, 3. neredeyse tamamen bir web tarayıcı ile kullanılabilmeli (bu durum ağın bir platform olduğu düşüncesiyle bağdaştırılır), 4. veri'nin geri dönüşleri kullanıcının anahtar kelime ya da yer gibi parametreler içeren sorgusu doğrultusunda dinamik olmalı, 5. kullanıcıların, kullandıkları ve genişlettikleri sürece uygulamaya değer katmalarına müsade eden bir katılım mimarisine sahip olmalı. 6. çoğunlukla sosyal ağ özellikleri taşımalı. 7. semantik yani anlamlı web kavramının belirlediği standartlara uymalı, 8. verinin siteden çıkartılıp başka uygulamalarda da özgürce ve esnek bir şekilde kullanımına olanak sağlamalı,
çoğu zorunlu olmamakla birlikte bu özellikleri taşıyan ve içeriği kullanıcılar tarafından oluşturulup, kolay paylaşıma ve kullanıma açık olan; veriye kolay ulaşım ve platformdan bağımsız bir kullanım sağlayan uygulamalar bu sınıfa sokulabilir. bu imkanların sağlanması amacıyla ajax, api, rss, json gibi teknolojiler ve teknikler kullanmak ve görselleri büyük karakterler ve anlaşılır ikonlar ile hazırlamak artı puandır.
veri'nin sınıflandırılması için kullanılan sabit kategorizasyon sistemi ya da taksonomi'nin yerini alan ve daha esnek bir sınıflandırma imkanı tanıyan etiketleme*, statik kişisel web sayfalarını dinamik birer kişisel yayım aracına çeviren bloglar, favori websitelerinizi on-line saklayabileceğiniz ve etiketleyerek bütün kullanıcılar ile paylaşabileceğiniz ya da başkalarının favorilerini görebileceğiniz del.icio.us, kendi yazdığınız yazılımlar ya da web uygulamalarına entegre edebileceğiniz ve hayvani derecede özelleştirebileceğiniz google maps gibi uygulamalar web 2.0 sınıfında anılabilecek örnek uygulamalardır.
statik, yorucu ve yayıncı eksenli web 1.0 ile karşılaştırıldığında daha esnek, kullanıcı merkezli ve geliştirilebilir olan yapısı sebebiyle, web 3.0 vb. gelişmelerin daha kısa sürede gerçekleştirilebilmesi için gereken altyapıyı ve ortamı sağlamaktadır.
elleri öpülesidir.
edit: tabi ki yararlanılan kaynak wikipedia da başarılı bir web 2.0 uygulamasıdır.
delinin biri kuyuya bir tas atmis x kisi cikaramamis olayina benzer bir hede. ne yeni bir teknoloji nede baska birseydir. hatta hic birseydir bence. sacmaliktir.
mevzuyu, sadece ajax uygulamalarindan ibaret olarak du$unenler icin evet balon bir hadise.
ama artan internet hizi ve kullanici sayisi neticesinde serverlarin sozsahibi degil de kullanicilarin soz sahibi oldugu bir donem ve bu donemi destekleyici teknolojilerle birlikte degerlendirildiginde cidden ya$anan bir degi$imdir bu. allah(c.c.) kabul etsin.
web demokrasidir. şu anda yaşadığımız anlamda demokrasi. orada birşeyler vardır, ve biz onlara ulaşabildiğimiz için özgürüzdür sayarız kendimizi.
web 2.0 da demokrasidir. olması gerektiği anlamda demokrasi. ora yoktur. her şey her yerdedir. istediğimizi değiştirebilir, en azından değiştirmeye çalışabiliriz. değiştiremediğimize antitez yaratabiliriz. yarattığımızı karşı olduğumuz şey kadar kişiye ulaştırabiliriz.
teknolojik anlamda balondur belki. o kadar incelemedim. incelesem de anlamam. graham bell'in telefonu da balondu, pek bir işe yaramıyordu. ama iletişim tarihini değiştirdi. web 2.0ın değiştireceği gibi.
ekşi sözlük bu trendi 5 sene öncesinden yakalamıştır. her ne kadar ajax kullanmasa da kullanıcıyı internete özgürce katan dünyadaki ilk sitelerden biri olduğu için bu sıfatı fazlasıyla hak ettiğini düşünüyorum. kontrolü yazarlara verip (blogger, del.icio.us, msn spaces) tadı yakalaması bir yana kendi başlığını açma olanağı getirerek taggingde (tagging daha tagging olmadan) devrim yapmıştır. sozlukte isimler-nickler- değil, bilgi ön plana çıkar. hatta tasarımı bile zamanın jan janlı halinden ayırıp css'le içeriği ön plana çıkaracak şekilde modifiye etmiştir ve çok başarılı olmuştur. zaten sözlüğün şu anki başarısını da ileriyi (belki biraz da şansın yardımıyla) bu şekilde görebilmesine bağlıyorum.
bundan 10 yıl once sıkı sıkıya uyduğumuz bazı kuralların tam tersine dönmesi ile ortaya çıkan bir akımın adı. ne kadar ilginç; 1996'da asp ile online alışveriş sitesi yaparken en çekindiğimiz, asla kullanmadığımız şey java script'ti . sunucu taraflı bir uygulamada istemci tarafında ne şekilde olursa olsun bir kod çalışmaması gerektiğini kaç kere savundum, anlattım hatırlamıyorum. javascript kullanıyor olsam çok daha rahat yapacağım şeyleri sunucu tarafında yapmak için ne taklalar attım. şimdi 10 yıl sonra, asenkron http istekleri ve javascript alemin kralı oldu! tüm sektör kabul etti diye o zamanki argumanlarımız ortadan kalktı mı şimdi? teknoloji bağnazlığından uzak durmaya çalışırım, hatta işyerinde görevim bir anlamda bunu engellemektir; ama yine de web 2.0, ikinci bir dotcom bubble'a neden olursa çok da şaşırmam.
edit: sanırım asıl mevzu javascript ile erişilen browser api'lerinin olgunlaşması oldu. 10 senede ancak oturdu bazı şeyler, insaların genel olarak bağlantısı da hızlanınca ortak payda olarak seçilen konfigurasyonların (filanca browser, falan versiyon) kullanıcılarda bulunması olasılığı da arttı. xp'nin otomatik güncelleme olayı oldukça etkili oldu bu anlamda sanırım.
paradigma bazında bir yenilik olduğu için tam tanımının yapılmasının pek zor olduğu ama hissedilebilen, web'deki yeni yaklaşımları içeren terim. genelde bir takım önermelerin biraraya getirilmesi ile anlatılır.
- web 2.0, yaratılan içeriğin çeşitli, belirli yollarla dağıtılabilmesidir (rss, rdf filan) - web 2.0, varolan servislerin başka web uygulamalarınca kullanılabilecek halde sunulmasıdır (mashup'lar) - web 2.0, zengin fonksiyonaliteye sahip web uygulamalarının varolmasıdır (ajax, ria) - web 2.0, soa 2.0'ın kullanıcı aşamasında gerçeklenmesidir - web 2.0, büyük verdana fontlar ve gradient background'lardır (ama öyle) - web 2.0, bilgiyi anlamsal* olarak tanımlamak ve çağırmaktır (tagclouds) - web 2.0, browser'larda herhangi bir plugin vs gereksinimi olmadan çalışan uygulamalar, hatta sanal işletim sistemleridir (goowy) - web 2.0, soa 2.0'ın görünen yüzüdür
...gibi
şu an için güzel görünen, fiyakalı web sayfaları şeklinde gözükmekle beraber ileride, özellikle bilişimin soa'ya daha çok yönelmesiyle genel geçer standartlar bütünü haline gelecektir.
bir de gündemde olan web 3.0 vardır ki, o da bir zamanlar kia'nın reklamlarında kullandığı 6. vites gibidir..