uzun süreli deneyim ve izlenimlerden çıkarılmış sonuç. bunun çeşitli örnekleri mevcuttur:
willoughby yasasi: birine bir makinenin çalismadigini kanitlamaya çalisirsaniz, makine o anda çalisacaktir.
andrew young yasasi: eger 100 isadami yasal olmayan bir is yapmaya karar verirlerse, o is yasal olur.
axwell'in çikardigi sonuç: eger havayi soluyabiliyor, ama suyu içemiyorsaniz, geri kalmis bir ülkedesinizdir. oysa, suyu içebiliyor, ama havayi soluyamiyorsaniz, kalkinmis bir ülkedesinizdir.
lofta'nin gözyaslari: hiç kimse sizi, kendinizi iyi hissettiginiz zaman terketmez.
fant yasasi: bir eliniz dolu iken diger elinizle kilitli bir kapiyi açmak zorunda kaldiginizda, anahtar kesinlikle elinizin dolu oldugu taraftaki cebinizdedir.
monly'nin kurali: mantik, yanlis sonuca özgüveninizi yitirmeden sistematik bir biçimde ulasma yöntemidir.
goodwin'den hatirlatma: gözle görülen elestirilmeye mahkumdur.
fulton'un yer-çekimi yasasi düsen bir nesneyi sakin tutmaya çalismayin. birakin düssün, daha az zarar görecektir.
campbell yasasi: ne kadar az is yaparsaniz, isleriniz o kadar yolunda gider.
kovac'in yasasi: telefonda yanlis numara çevirdiginizde, asla mesgul çalmaz.
anonim bir yasa: beklenmedik bir yerden gelen para, beklenmedik bir harcamaya gider.
murphy'nin onarim konusundaki yasasi ufak bir arizayi gidermeye çalisirken, daha önemli bir arizaya neden olursunuz.
önemli insanlar kurali büyük hayranlik ve saygi duydugunuz insanlarin derin düsüncelere daldigini gördügünüzde, olasilikla ögle yemeginde ne yiyeceklerini düsünüyorlardir.
yasenek'in gözlemi öpüsen insanlar birbirlerine o kadar yaklasirlar ki, birbirlerinin hatalarini göremezler.
arlen yasasi bir yerden ayrilirken, insanlarin size ne kadar iyi davrandiklarini görmek çok ilginçtir.
murphy ilkesi * iyi bir yanlis yapmanin her zaman bir yolu vardir.
murphy'nin 2 nolu olcutu * her is dusundugunuzden daha uzun surer.
murphy'nin 3 nolu olcutu * birkac isinizin birden ters gitme olasiligi varsa, kesinlikle size en cok zarar verecek is ters gidecektir.
murphy'nin 4 nolu olcutu * ne zaman bir isi yapmaya karar verirseniz, o anda yapmaniz gereken bir baska is cikar.
murphy'nin 5 nolu olcutu * her cozum beraberinde yeni sorunlar getirir.
murphy yasasi * bir isin ters gitme olasiligi varsa, kesinlikle ters gidecektir..
yasa kişileri bilinçli bilinçsiz ayrımının dışında tutar, ve herbir kişiyi sorumlu sayar..sorumluluk bilincinden yoksun olan, bu bilince sahip olanla aynı kefede gözetilir ki; nihai amacı adalet tesis etmek olan yasa böylelikle adaletsizliğe göz kırpar..başka bir deyişle belirleyici olanın kişilerin kendisi olmasından ziyade "o durumda bulunma hali" olması, yasanın genel bütünselliği içerisinde adaletin görmezden gelinmesine yol açacaktır..
yillar once bu isme sahip, inanilmaz kendini begenmis, gayet kil bir tiple tanismistim. bilimum attraksiyonla ortamdaki kizlarin ilgisini cekmeye calismasini ters bir ifadeyle yuzune bakarak izleyip, sonunda dayanamayarak "ya arkadasim senin ismin niye yasa? nasil isim o oyle?" diye pek agresif bir cikis yaptigimda, ukalaligini hic bozmadan bu cikisi gotumde patlayacak bir silaha cevirmek icin "annem ve babam avukat. o yuzden meslekleri ile ilgili bir isim olsun diye bunu koymuslar" diyivermisti havali havali. tam ortamda bi iki kiz "ay ne hooş" diye bu kontraatagin dumen suyunda kulac atmaya baslayacaklardi ki "demek meslekleriyle ilgili bir isim olsun diye koymuslar. o zaman jinekolog olmadiklari icin sanslisin!" seklinde muazzam bir ayarla ortami piril piril yapmistim.
artık tost ayran olayını aşmış, nefis et yemekleri ve bilumum diğer yiyeceklerin en nefis örneklerini de sunmaya başlamış bir susurluk yeme içme mekanı. tuvaletleri tertemizdir, en önemlisi klozet kapakları için kağıt makinesi vardır.
içinde bolulu hasan usta ve kafkas kestane standları vardır. siparişinizi alan kasa görevlisi bayan bunları bilgisayara girdiğinde her sipariş ilgili mutfak görevlisinin önünde yazıcıdan çıkar ve size verilen masa numarasıyla (üstü numaralı tahta bir heykelciği alıp masanıza koyuyorsunuz) birlikte garsonlara ulaşır. bu siparişleri mekanın patronu evinden de izleyebilmektedir. laptoplu ziyaretçiler için wireless internet hizmeti de vardır.
hatta duyumlara göre yanındaki arsayı da satın almış, oraya yakında bir starbucks şubesi açacakmış.
osmanli'da konusulan dilin turkce oldugunu ilk defa belirten sozluk olan 1900 tarihli kamus-i turki, “yasa” sozcugune tanim yapmayarak bir sonraki maddedeki “yasak”a atif yaparmis. ancak daha 30-40 yil gecmeden yasa sozcugu, kanun’un karsiligi olarak dildeki yerini alir ve bugun yaygin olarak kullanilir hale gelir. ancak gunumuzde bile yasa’nin sozcuk olarak evrimine ragmen kokeni olan yasak’tan henuz tam anlamiyla kopamadigini gosteren ciddi emareler var. “yasa koyucu” ile "yasak koyucu" arasindaki farki anlamaktan uzak yasa ve yasama adamlari var maalesef. engizisyon hukukculari gibiler, hadim etmekten baska cozum bilmiyorlar. trafik kazalarini engellemek icin araclarin trafige cikmasini yasaklamaktan baska yol bilmeyen bu kolayci zihniyete teslim olmamali hukuk. cunku bu bilincaltinin besledigi trafik kazasi olacak korkusuyla bi yere gidebilmek mumkun olamaz, oldugumuz yerde sayariz. onyillardir oldugu gibi...
kanun kelimesinin yerine kullanılır. toplumsal gereklilikler gerektirdiği için konulmuş sınırlandırmalar ve sınıflandırmalar anlamına geldiği söylenegelir. ancak son zamanlarda gördüğümüz şu ki, aslında bu bir devletlü tarifi ve yerine yenisi gelene kadar esnetilip, hukukçu gözlemciliğinde dolap çevrilecek bir veri olarak görülüyor. örnek mi: demokrat parti'nin isim tartışmaları, cumhurbaşkanlığı seçimleri hep hukuk üzerinden oynanan bir siyaset oyunu gibi.
"yasalar doğru oldukları için değil yasa oldukları için yürürlükte kalırlar. kendilerini dinletmeleri akıl dışı bir güçten gelir. yasa koyanlar da çok kez budala ya da eşitlik korkusuyla haksızlığa düşen kimselerdir. nasıl olursa olsunlar, insandırlar sonunda, her yaptıkları şey ister istemez sudan ve değişkendir. yasalardan daha çok, daha ağır, daha geniş haksızlıklara yol açan ne vardır?" - michel de montaigne
emir değildir, emirler insanlara yapmak zorunda olduklari seyleri soyler; yasalarsa temel olarak yapılması gerekenleri değil yapılmaması gerekenler belirler. bu yüzden emir değil kuraldır.
sınırları belirler. amacı yaratmak değil, kontrol etmektir. doğal olmayan yasalar, evrimle beraber yok olmaya mahkumdur. seçim yapmamayı seçenler için mükemmel zırhtır. diğerlerinin (delilerle aşıklar) niye ihtiyacı olsun ki...