reha muhtaratinadan bildirdigi siralarda dilimize "yunanli" lafini yerlestirmistir. halbuki bunun asli "yunan" ya da "yunanistanli" olmalidir. nasil "türk"lere "türklü" denemezse bu da ayni sey. iste bu baglamda olusan problematik "yunanlara yunanli deme sorunsali" bilimdali altinda incelenir (bkz: geyik miyim neyim) (bkz: turkceyi dogru konusalim) (bkz: hafif de kilim galiba)
"yunanlı" kullanımının doğru olduğu, herhangi bir sözlüğe ya da yazım kılavuzuna bakarak kolaylıkla teyit edilebilir.
etimolojik olarak "yunan" = "ion" yer adı olarak da kullanıldığına gore, "yunanlı" da geçerli bir kullanım. krş. ion, ionia, ionian.
bu mesele biraz "rum" (="roma") kelimesinin etimolojisine benzer.
türkçede bu kullanımın yerleşmesi reha muhtar'dan falan oldukça daha önceye dayanır. mesela atatürk, nutuk, s. 15:
"56 ncı fırkaya izmir'de hürrem bey namında bir zat kumanda ediyormuş. bu zat ve izmir'deki iki alayın bakıyetüssüyufu zabitleriyle beraber hemen kaffesi esir olmuşlar. yunanlılar bunları gemilerle mudanya'ya nakletmişler."
redhouse'un osmanlıca-ingilizce sözlüğünde "yunan"a tek karşılık olarak "greece" verilmiş olması; "greek" içinse "yunani, yunanlı, yunanistanlı" verilmiş olması yüz yıl önceki kullanımın nasıl olduğu konusunda iyi bir işaret veriyor.
dile yanlis girmis, ancak artik yerlesmis bir kelimedir yunanli. bu saatten sonra kimseden bu yanlisini düzeltmesini bekleyemeyiz, zira medya dünyamizdaki duyarliligi halkimizdan da beklemek yanlis olur..
yanlis kullanimin en kil eden ornegi. bu ulkeye yunanistan mi diyoruz? hepimiz hemfikir miyiz? evet. simdi -istan eki bir millet adina eklendiginde o milletin yasadigi ulkeyi adlandirmak icin kullanilan kelimeyi olusturur.(bkz: afganistan)(bkz: turkmenistan). -li eki ise bir yer adina eklenince aitlik anlami katar o kelimeye. (bkz: urfaliyam ezelden gonlum gecmez guzelden) yani bir millet adina -li eki gelmez, gelemez. gelirse sekerli kelimesindeki gibi icerik anlami katar. sonuc yunanli=yunana sahip olan, yunanistanli=yunan. nokta
bizim kullandığımız şekliyle "yunanlılar" kendi milletleri için seçtikleri "helen" adını başka hiçbir millete kabul ettiremeyip sonunda pes etmişlerdir. biz ataları olan "iyon"dan türettiğimiz "yunan"ı kullanırken ingilizler (ve ingilizceyi sömüren amerikalılar, avustralyalılar, izlandalılar, iskoçlar, irlandalılar vb.) "grek" demeyi tercih etmektedirler. aslında yunanlılar kendilerine helen de demeyip "elen" diye çağrılmayı tercih ederler. bu da aklınızın bir köşesinde bulunsun, belki bir gün bir elen'le karşılaşacağınız tutar.
dogrudan yunanistanli diyerek bu tartismaya bir son vermek en akilicasi olacaktir. nitekim, sonrasinda bu durum emsal teskil edebilir ve akabinde japona da japonyali denmeli talepleri dogabilir.
kurtulus savasiyla ilgili yapilan programlarda konusturulan koylululerin bir tanesinin bile yunanli dedigini duymadigim icim diyebilirimki koylulerde olmayan bir sorunsal.yunan bi komutan vardi,yunan soyle geldi,boyle etti diye anlatiyo hepsi.
yunan'ın belirtildiği gibi iyonyalı anlamındaki ionian kelimesine etimolojik eşdeğerliği gözönüne alındığında "yunanlı" kelimesi iyonyalılı gibi bir anlam hatasına yol açmaktadır. yunan olarak kullanılması daha doğru olacaktır. ancak iyonya denen toprakların günümüz batı anadolusu olduğunu da hesaba katarsak en mantıklısı bu bireyleri kendilerine hitap ettikleri şekilde hellen olarak adlandırmaktır.
ansiklopedilerde ve sözlüklerde bu millet için kullanılan üç kelimeden biri olan yunan, isim halinde kullanıldığında genelde kötü anlamda, aşağılama içerir bir şekilde kullanılır hale gelmiştir. bu durum göze alındığında, yunanlı demenin daha makul ve makbul olduğu düşünülebilir.
arap akınlarının gerçekleştiği m.s. 7. yüzyılda doğu roma imparatorluğu sınırları içindeki anadolu'da yaşayan halkın kullandığı dil yunanca*olduğu düşünüldüğünde, iyon kelimesinin halkı tanımlayan ionoi kelimesinden mi, yoksa bölgeyi tanımlayan ionia kelimesinden mi geldiği konusunda kesin karar vermek çok kolay değil. ayrıca arapların ne anlamda kullandığı da şahsi kanaatimce çok da önemli değil. bizim "niye türkiye değil turkey deniyor" diye yıllardır söylendiğimiz düşünülürse, bence de en mantıklısı hellen tanımını kullanmak. (bkz: hellas/@lykos)
nasıl bulgaristan vatandaşına bulgarlı, hırvatistan vatandaşına hırvatlı denmiyorsa yunanistan vatantajına da yunanlı denmez, denemez. dendiği zaman ben sinir oluyorum, kendime sorun ediyorum, içime kapanıyorum kardeşim..